İçindəkilər
Qısa cavab
90/180 qaydası hər 180 günlük sürüşkən (rolling) dövr ərzində maksimum 90 gün qalmağa icazə verir. Bu qayda həm Şengen zonasında, həm də bir çox vizasız ölkədə (məsələn, Türkiyədə) tətbiq olunur. Əsas incəlik odur ki, 180 gün sabit deyil — hər gün geriyə doğru sürüşür.
Əsas məqamlar
- Limit: hər 180 gündə maksimum 90 gün.
- 180 gün sabit deyil — hər gün geriyə doğru «sürüşür».
- Giriş və çıxış günləri limitə daxildir.
- 90 gün bir dəfəyə və ya bir neçə səfərə bölünə bilər.
- Şengen ölkələrində keçirilən günlər birlikdə sayılır.
«Sürüşkən dövr» nə deməkdir?
180 gün təqvim ili və ya konkret aylarla bağlı deyil. İstənilən günü götürün və geriyə doğru son 180 günə baxın: həmin müddətdə zonada keçirdiyiniz günlərin cəmi 90-ı keçməməlidir. Yəni pəncərə hər gün bir gün irəli sürüşür və köhnə günlər tədricən pəncərədən çıxdıqca yenidən «boşalır».
Addım-addım hesablama
- Yoxlamaq istədiyiniz günü seçin (adətən növbəti giriş günü).
- Həmin gündən geriyə 180 gün sayın.
- Bu 180 günlük pəncərədə zonada keçirdiyiniz bütün günləri toplayın.
- Cəmi 90-dan çıxın — qalan rəqəm neçə gün daha qala biləcəyinizi göstərir.
- Giriş və çıxış günlərini də saymağı unutmayın.
Nümunə hesablama
Tutaq ki, yanvarda 60 gün qaldınız və çıxdınız. Apreldə yenidən getmək istəyirsiniz. Son 180 günə baxın: əvvəlki 60 gün hələ də bu pəncərəyə düşürsə, cəmi 30 gününüz qalıb (90 − 60). Əvvəlki günlər 180 günlük pəncərədən çıxdıqca yenidən istifadəyə açılır.
| Vəziyyət | Son 180 gündə istifadə | Qalan |
|---|---|---|
| Yanvarda 60 gün qaldınız | 60 gün | 30 gün |
| Sonra 90 gün heç girmədiniz | Günlərin bir hissəsi düşdü | Daha çox |
| Yeni girişdə pəncərə boşaldı | Az istifadə | 90-a yaxın |
Günləri dəqiq hesablamaq üçün
Avropa Komissiyasının rəsmi «short-stay calculator» aləti günləri dəqiq hesablamağa kömək edir. Ən sadə üsul isə hər giriş və çıxış tarixini qeyd dəftərində və ya telefonda saxlamaqdır.
Harada tətbiq olunur?
Qayda bütöv Şengen zonasına birlikdə tətbiq olunur — yəni Almaniya, Fransa və digər Şengen ölkələrində keçirdiyiniz günlər bir yerdə sayılır. Oxşar prinsip Türkiyə kimi bir çox vizasız ölkədə də var. Şengen haqqında daha çox Şengen vizası səhifəmizdə oxuya bilərsiniz.
Tez-tez edilən yanılmalar
- «180 gün ilin əvvəlindən başlayır» — yanlışdır; pəncərə hər gün sürüşür.
- «Ölkə dəyişəndə say sıfırlanır» — yanlışdır; Şengen günləri birləşdirilir.
- «Çıxış günü sayılmır» — yanlışdır; həm giriş, həm çıxış günü daxildir.
- «90 günü bir dəfəyə istifadə etməliyəm» — yanlışdır; bölmək olar.
Limiti aşmağın nəticələri
90 günü icazəsiz aşmaq gələcək müraciətlərdə problem yarada, cərimə və ya müddətli giriş qadağasına səbəb ola bilər. Ona görə günləri diqqətlə izləyin.
Bir neçə səfəri necə planlaşdırmalı?
Əgər il ərzində Şengen zonasına bir neçə dəfə getmək istəyirsinizsə, hər səfərdən əvvəl qalan günləri yenidən hesablayın. Aşağıdakı vərdişlər limiti aşmamağa kömək edir:
- Hər giriş və çıxış tarixini yazın — yaddaşa etibar etməyin.
- Növbəti səfəri bron etməzdən əvvəl rəsmi kalkulyatorla qalan günləri yoxlayın.
- Ard-arda uzun səfərləri planlaşdırmayın — pəncərə dolmuş ola bilər.
- Ehtiyat üçün bir neçə gün buffer saxlayın, limitin son gününə qədər qalmayın.
Nəticə
- 180 günlük pəncərə sabit deyil, sürüşkəndir.
- Giriş və çıxış günləri limitə daxildir.
- Şengen ölkələrinin günləri birlikdə hesablanır.
- Günləri qeyd edin və rəsmi kalkulyatordan istifadə edin.
Rəsmi mənbələr
Tez-tez verilən suallar
90/180 qaydası nədir?
Hər 180 günlük sürüşkən dövr ərzində zonada maksimum 90 gün qalmağa icazə verən qaydadır. Şengen və bir çox vizasız ölkədə tətbiq olunur.
180 gün nə vaxtdan başlayır?
Sabit başlanğıc yoxdur. İstənilən günü götürüb geriyə son 180 günə baxırsınız; həmin pəncərədə qaldığınız günlərin cəmi 90-ı keçməməlidir.
90 günü bir neçə səfərə bölə bilərəmmi?
Bəli. 90 günü bir dəfəyə istifadə etmək məcburi deyil — bir neçə qısa səfərə bölmək olar, yetər ki, cəm 180 gündə 90-ı keçməsin.
Giriş və çıxış günləri sayılırmı?
Bəli. Həm gəldiyiniz gün, həm də çıxdığınız gün 90 günlük limitə daxil edilir.
Fərqli Şengen ölkələrində keçən günlər ayrıca sayılırmı?
Xeyr. Bütün Şengen ölkələrində keçirilən günlər birlikdə, tək limit kimi hesablanır.
Günləri necə izləyə bilərəm?
Avropa Komissiyasının rəsmi qısamüddətli qalma kalkulyatorundan istifadə edin və hər giriş-çıxış tarixini qeyd edin.
Qeyd: Bu məlumat ümumi xarakter daşıyır və viza qaydaları dəyişə bilər. Səyahətdən əvvəl rəsmi hökumət və səfirlik mənbələrini yoxlayın.
